Σενάριο
Ένα άτομο αγνοείται νύχτα στην ύπαιθρο ή σε ένα δάσος. Όποιος διευθύνει την επιχείρηση ζητά drone. Η περιοχή είναι πολύ μεγάλη για ένα μόνο drone: έρχονται τρία ή τέσσερα, με θερμική κάμερα.
Στόχος
Να καλυφθεί η περιοχή στον συντομότερο δυνατό χρόνο χωρίς κενά, και να δοθεί στις ομάδες εδάφους μια ακριβής θέση μόλις φανεί κάτι.
Κίνδυνοι
- Πολλά drone στην ίδια περιοχή, νύχτα.
- Ελικόπτερα διάσωσης σε χαμηλό ύψος.
- Εμπόδια αόρατα στο σκοτάδι: καλώδια, δέντρα, πλαγιές.
- Τομείς που επικαλύπτονται ή μένουν ακάλυπτοι.
- Μπαταρίες που τελειώνουν στη μέση του τομέα.
- Ένας ψευδής θερμικός συναγερμός (ζώα, ζεστές πέτρες) που στέλνει τις ομάδες σε λάθος σημείο.
Κατηγορία
Πρώτη ερώτηση: ποιος διευθύνει την επιχείρηση. Ο βασικός ευρωπαϊκός κανονισμός δεν εφαρμόζεται στα αεροσκάφη όταν εκτελούν «υπηρεσίες ή δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης […] υπό τον έλεγχο και την ευθύνη κράτους μέλους, οι οποίες αναλαμβάνονται χάριν του δημοσίου συμφέροντος από φορέα διαθέτοντα εξουσίες δημόσιας αρχής ή εξ ονόματος αυτού» (κανονισμός (ΕΕ) 2018/1139, άρθρο 2 παράγραφος 3 στοιχείο α)). Σε αυτή την περίπτωση ισχύουν οι εθνικοί κανόνες. Το κράτος πρέπει πάντως να λαμβάνει υπόψη τους στόχους του κανονισμού σχετικά με την ασφάλεια (άρθρο 2 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο) και μπορεί να αποφασίσει να εφαρμόσει ορισμένα μέρη του και σε αυτές τις δραστηριότητες (άρθρο 2 παράγραφος 6).
Κάθε χώρα το κάνει με τον δικό της τρόπο. Οι εθνικοί κανόνες, με τις πηγές, χώρα προς χώρα: Ιταλία.
Αν η επιχείρηση δεν εμπίπτει εκεί, για παράδειγμα ένας ιδιώτης φορέας εκμετάλλευσης που κλήθηκε να βοηθήσει, ισχύουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες:
- Νύχτα: ορίζεται ως οι ώρες «από το τέλος του αστικού λυκόφωτος έως την αρχή του αστικού λυκαυγούς» (εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/947, άρθρο 2 σημείο 34). Στην ανοικτή κατηγορία ο χειριστής φροντίζει «να είναι ενεργοποιημένο στο μη επανδρωμένο αεροσκάφος ένα πράσινο φως που αναβοσβήνει» (παράρτημα, σημείο UAS.OPEN.060 παράγραφος 2 στοιχείο ζ)). Στην ειδική ο φορέας εκμετάλλευσης διασφαλίζει ότι κάθε drone «διαθέτει τουλάχιστον ένα πράσινο φως που αναβοσβήνει» (σημείο UAS.SPEC.050 παράγραφος 1 στοιχείο ιβ) περίπτωση i)).
- Εκτός οπτικής επαφής: η ανοικτή κατηγορία ζητά να κρατάς το drone σε οπτική επαφή (άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο δ)). Ένας μεγάλος τομέας που καλύπτεται εκτός οπτικής επαφής σε φέρνει στην «ειδική» κατηγορία.
- Ένα drone ανά χειριστή: στα τυποποιημένα σενάρια ο χειριστής «εκτελεί πτητική λειτουργία μόνο ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους τη φορά» (σημεία UAS.STS-01.040 και UAS.STS-02.040), και ο EASA αναφέρει το ίδιο για την ανοικτή κατηγορία (AMC1 UAS.OPEN.060(2)(d)). Τέσσερα drone σημαίνουν τέσσερις χειριστές.
Όποιος δεν κλήθηκε μένει έξω. Οι χειριστές και οι φορείς εκμετάλλευσης δεν εκτελούν πτητικές λειτουργίες «πλησίον ή εντός περιοχών στις οποίες βρίσκεται σε εξέλιξη επιχείρηση αντιμετώπισης κατάστασης έκτακτης ανάγκης, εκτός εάν έχουν λάβει σχετική άδεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης» (σημείο UAS.OPEN.060 παράγραφος 3· για την ειδική κατηγορία σημείο UAS.SPEC.060 παράγραφος 3 στοιχείο ε)).
Μέσα
- Drone με θερμική κάμερα και φώτα, ένας χειριστής ανά drone, αν γίνεται ένας παρατηρητής ανά χειριστή.
- Ένα άτομο που συντονίζει τα drone και μιλά με όποιον διευθύνει την επιχείρηση.
- Εφεδρικές μπαταρίες και ένα σημείο αλλαγής.
- Ασύρματος ή άλλο κανάλι φωνής, πάντα ανοιχτό.
Προτεινόμενη σειρά
- Επαφή με όποιον διευθύνει την επιχείρηση: περιοχή, τελευταία γνωστή θέση, ελικόπτερα που έρχονται, κανάλι ασυρμάτου.
- Η περιοχή χωρίζεται σε τομείς, ένας ανά drone, με σαφή όρια. Αποφασίζετε πώς θα κρατάτε απόσταση: χωριστοί τομείς, διαφορετικά ύψη ή και τα δύο.
- Για κάθε τομέα: παράλληλες διελεύσεις με απόσταση που υπολογίζεται από το ύψος και το οπτικό πεδίο της θερμικής κάμερας, ή διευρυνόμενο τετράγωνο με αφετηρία την τελευταία γνωστή θέση.
- Κάθε χειριστής ξέρει πόσο διαρκεί ο τομέας του και πόσες μπαταρίες χρειάζονται.
- Κατά την πτήση: ένα θερμό σημείο επιβεβαιώνεται με πιο προσεκτική ματιά πριν σταλούν οι ομάδες. Δίνεις τη θέση, την ώρα και την εικόνα.
- Στο τέλος του τομέα: σημειώνεις τι καλύφθηκε και τι όχι.
Συχνά λάθη
- Δύο drone σε γειτονικούς τομείς στο ίδιο ύψος, χωρίς κανόνα για να κρατούν απόσταση.
- Ένας χειριστής που χειρίζεται δύο drone.
- Να στέλνεις τις ομάδες σε ψευδή συναγερμό, χωρίς δεύτερη ματιά.
- Να δίνεις μια θέση προφορικά, χωρίς συντεταγμένες.
- Να μην ξέρεις ποιοι τομείς μένουν ακάλυπτοι στην αλλαγή των μπαταριών.
- Drone εθελοντών που δεν κλήθηκαν, μέσα στην περιοχή της επιχείρησης.
Τι παραδίδεις
- Σε όποιον διευθύνει την επιχείρηση: τις θέσεις όπου εντοπίστηκε κάτι, με ώρα και εικόνα, και τον χάρτη με τους τομείς που καλύφθηκαν και αυτούς που έμειναν ακάλυπτοι.
- Μετά την επιχείρηση: την αναφορά των πτήσεων.
Ποια αποδεικτικά κρατάς
- Τους τομείς, ποιος τους είχε και πότε.
- Τα ίχνη των πτήσεων και τις εικόνες των θερμών σημείων, με ώρα και θέση.
- Ποιος είδε τι και πότε το μετέφερε στις ομάδες.
- Τις πτήσεις στο αρχείο πτήσεων. Στην ειδική κατηγορία το αρχείο των πτητικών λειτουργιών τηρείται «για τουλάχιστον 3 έτη» (σημείο UAS.SPEC.050 παράγραφος 1 στοιχείο ζ) περίπτωση iii)), για τις κρατικές επιχειρήσεις ισχύουν οι εθνικοί κανόνες.
Στο Dronetrake γίνεται έτσι
- Περιοχές έρευνας: σχεδιάζεις την περιοχή και τη χωρίζεις σε τομείς ίσης επιφάνειας, έναν ανά drone ή χειριστή, ο καθένας με το δικό του χρώμα.
- Για κάθε τομέα: παράλληλες διελεύσεις ή διευρυνόμενο τετράγωνο από το γνωστό σημείο. Η απόσταση μεταξύ των διελεύσεων υπολογίζεται από το ύψος και το οπτικό πεδίο της κάμερας, όπως δίνεται στα φύλλα προδιαγραφών των κατασκευαστών όταν υπάρχουν.
- Κάθε τομέας έχει μήκος και εκτιμώμενο χρόνο, σε σύγκριση με την πραγματική αυτονομία των μπαταριών του drone που του ανατέθηκε.
- Κάθε τομέας γίνεται σχέδιο πτήσης που εξάγεται (KMZ για DJI Pilot 2, .plan για QGroundControl). Οι ζώνες που αγγίζει ο τομέας επισημαίνονται.
- Ποιος δημιουργεί τους τομείς και ποιος τους αναθέτει μένει καταγεγραμμένο στο μητρώο.
- Στην αίθουσα επιχειρήσεων, το SarAlert εξετάζει τα καρέ της ζωντανής μετάδοσης και επισημαίνει πρόσωπα και αντικείμενα, καθώς και καπνό και φλόγες, το καθένα με τη δική του ειδοποίηση· με τη θερμική κάμερα επισημαίνει πότε η μέγιστη θερμοκρασία ξεπερνά ένα όριο. Ο χειριστής στην αίθουσα επιλέγει τι θα αναζητηθεί. Η θερμική μετρά, η μηχανική όραση ερμηνεύει, το ανθρώπινο μάτι αποφασίζει: η ειδοποίηση βοηθά τον χειριστή, δεν τον αντικαθιστά.
Πηγές
- Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1139, ενοποιημένο κείμενο της 2ας Αυγούστου 2026, άρθρο 2 παράγραφοι 3 και 6: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:02018R1139-20260802
- Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/947, ενοποιημένο κείμενο της 1ης Μαΐου 2025: άρθρο 2, άρθρο 4, παράρτημα, σημεία UAS.OPEN.060, UAS.SPEC.050, UAS.SPEC.060, UAS.STS-01.040, UAS.STS-02.040: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:02019R0947-20250501
- EASA, Easy Access Rules for UAS, αναθεώρηση Ιουνίου 2026, AMC1 UAS.OPEN.060(2)(d), σ. 444: https://www.easa.europa.eu/en/downloads/110913/en